Zurück

Kaplica św. Kingi Kopalnia Soli Bochnia

Kaplica św. Kingi Kopalnia Soli Bochnia

Kaplica św. Kingi

Jest największą i najlepiej zachowaną spośród kaplic w kopalni bocheńskiej. Niebezpieczeństwo zagrażające w kopalni sprawiało, że wytworzył się tu szczególny typ religijności. Na przodkach i przy głównych szlakach komunikacyjnych zakładano kaplice, których kiedyś w kopalni były dziesiątki.

Początkowo kaplica św. Kingi, nosząca wcześniej do 1782 r., wezwanie Nowej Kaplicy Aniołów Stróżów - była niewielką wnęką o wymiarach 1,65 mx 1,65 m. Wydrążono ją w 1747 r. w północnym ociosie podłużni August. Obecnie jest to część prezbiterium. W okresie późniejszym kaplicę kilkakrotnie poszerzano (1763, 1858 -1862, 1906, 1914, 1921-1922, 1980-1981). Ślady postępu prac górniczych widoczne są w postaci linii i napisów na stropie i ociosach. Obecnie przez środek kaplicy usytuowanej na osi północ-południe biegną tory kolejki.

Pod względem wystroju wnętrze jest zróżnicowane stanowiąc sumę twórczości artystów-profesjonalistów, jak również utalentowanych górników. Niektóre obiekty pochodzą z kościołów bocheńskich oraz innych kaplic likwidowanych w kopalni. Wystrój potęguje efektowna budowa geologiczna stropu z wstęgowym, naturalnym ornamentem warstw soli białej i anhydrytów. Kaplica założona jest na planie nieregularnym, wpisanym w prostokąt o wymiarach 21 m x 31 m. Jej przeciętna wysokość wynosi 5-6 m.

W prezbiterium znajduje się ołtarz drewniany z obrazem T. Krasińskiego Znalezienie pierścienia św. Kingi, niestety niezbyt szczęśliwie przemalowanym w 1957 r. Ołtarz wykonany w 1861 r. przez cieśli-górników nawiązuje do wzorów barokowych. Wyjątkowo cenny jest stół ołtarzowy. Mensa spoczywa na filarach wykonanych z soli bocheńskiej do ołtarza w Starym Sączu, gdzie Ojciec Święty Jan Paweł II dokonał 16 czerwca 1999 r. kanonizacji św. Kingi. W grudniu filary te powróciły do Bochni (w Starym Sączu zostały zastąpione granitowymi). Ołtarz w kopalni bocheńskiej poświęcił 3 grudnia 2001 r. biskup pomocniczy tarnowski Jan Styrna.

Po lewej stronie ołtarza głównego - w czterech wnękach wykutych w ociosie solnym - pełnoplastyczne rzeźby w soli z 2. poł. XIX w. przedstawiające: św. Kingę, św. Jana Nepomucena, św. Stanisława biskupa (patrona urzędników salinarnych, jego wezwanie nosiła kaplica na zamku żupnym), czwarta figura przedstawia prawdopodobnie św. Antoniego.

W dwóch niszach wykutych w ociosie po prawej stronie ołtarza głównego - drewniane, barokowe figury: św. Mikołaja (również uważanego za patrona górników, zwłaszcza na zachodzie Europy) oraz św. Elżbiety Węgierskiej. Przypuszcza się, że rzeźby te mogą pochodzić ze skasowanego w 1788 r. kościoła bernardynów w Bochni.

Na prawo, we wschodnim ociosie prezbiterium - ołtarz św. Barbary z obrazem patronki górników, namalowanym w 1923 r. przez artystę samouka Antoniego Katrę (1889 - 1956). W dolnej partii malowidła dramatyczna scena pożaru w kopalni, będąca zapewne reminiscencją tragedii 1875 r.

Po stronie lewej, w zachodnim ociosie prezbiterium - ambona wykuta w soli przez kruszaków Władysława Jankowskiego i Franciszka Turze w 1922 r. Jest to typ kazalnicy przyściennej z baldachimem. Wejście na nią prowadzi z zakrystii przylegającej od zachodu do prezbiterium. Obok - tablica wykuta w soli upamiętniająca odnowienie kaplicy.

Warto zwrócić uwagę na umieszczone po lewej stronie nawy - w głębokiej wnęce drewniane, polichromowane rzeźby z l. poł. XVII w. tworzące grupę Ukrzyżowania, odznaczające się wysokim poziomem warsztatowym.

Po prawej stronie nawy - kawerna wykuta w soli z całoroczną szopką betlejemską, w której biały śnieg to rozrzucona sól. Szopkę wykonali w 1921 r. Antoni Katra (malowidła) oraz górnicy Józef Kępa i Antoni Wojtas.

W południowym ociosie kaplicy drewniana, owalna tablica, która upamiętnia ofiary pożaru w kopalni, jaki wybuchł 30 XII 1875 r. w komorze Beust na poziomie Stampfer-Gussman-Fryze w polu szybu Sutoris.  Ogień zaprószono przez nieostrożność. Były to jeszcze czasy, gdy używano otwartego ognia w kagankach łojowych oświetlając nimi wnętrza kopalni. Pożar objął niemal całą kopalnię i został z trudem ugaszony dopiero po kilku miesiącach. Na wspomnianej tablicy - nazwiska starszego radcy skarbu Edwarda Windakiewicza, radcy górniczego Andrzeja Furdzika oraz 10 górników. Obok na ścianie krucyfiks ze znakomitą, sugestywną rzeźbą Chrystusa.

W poprzeczniku Michał - biegnącym prostopadle do podłużni August po chórem -Grób Chrystusowy, wykuty w soli przez górnika Aleksandra Frankowicza według projektu inż. Tadeusza Steindela. Olejny obraz Chrystus w grobie namalował w 1923r. Antoni Katra. W ociosie wyryta konturowa mapa Polski oraz napis: "NSZZ Solidarność 1980 Polonia Restituta".

Na południowym ociosie platformy chóru - gdzie z poprzecznika Michał prowadzi wejście schodami wykutymi w soli - zawieszony jest obraz olejny na płótnie Antoniego Katry z 1921 r., przedstawiający scenę adoracji Dzieciątka Jezus przez górnika (eksponowany w ciekawym podświetleniu).

W kaplicy św. Kingi odprawiane są uroczyste msze św., miedzy innymi tzw. Pasterki w Wigilię Bożego Narodzenia.

Spielen Spielen